De jongen in de koffer - Kaaberbøl & Friis

Flaptekst:
Nina Borg is volgens haar man een adrenalinejunk wanneer de sociaal zwakke medemens op het spel staat. Als Rode Kruiszuster maakt ze dan ook het nodige mee. Maar al haar ervaringen vallen in het niet bij de vondst die ze doet op het treinstation waar ze een koffer moet ophalen.
De koffer blijkt een naakt jongetje van een jaar of drie te herbergen, dat amper nog leeft. Met zijn knieën tegen zijn borst ligt hij er als een kledingstuk in opgevouwen. Waar komt hij vandaan en wie heeft hem zo achtergelaten? Nina besluit zijn herkomst te achterhalen en raakt verstrikt in een levensgevaarlijke zoektocht...

De jongen in de koffer - Kaaberbøl & Friis
Publicatiedatum: 2010
Originele titel: Drengen i kufferten (2008)
Vertaling: Kor de Vries & Lammie Post-Oostenbrink
Uitgeverij:  De Boekerij
ISBN: 90-225-5274-8 / 269 p.

BOB-score 4/5

Doordacht Deens debuut
Een koffer met inhoud inwisselen voor een grote hoeveelheid geld is de relatief eenvoudige en bijna zakelijke transactie die de hoofdrolspelers hebben uitgedacht. Wanneer bij het ophalen van de koffer iets misgaat begint een meeslepend verhaal dat het debuut vormt van de Deense schrijfsters Lene Kaaberbøl en Agnete Friis. Beiden hebben inmiddels hun sporen verdiend op het vlak van de Fantasy jeugdromans. En ook deze criminele eersteling is uitermate succesvol, afgemeten aan de nominatie voor beste Scandinavische misdaadroman 2009 en de prijs voor beste Deense misdaadroman.
 Nina Borg, verpleegster, moeder en echtgenote staat geregeld op de barricade om medemensen in nood ter zijde te staan. Zij maakt hierbij deel uit van een geheim netwerk dat niet langer vertrouwt op de verantwoordelijkheid van de Deense welvaartsstaat. Wanneer Nina wordt opgebeld door een oude vriendin om een koffer op te halen van een station aarzelt ze dan ook geen moment. De koffer is besteld door een rijke Deense zakenman die voor de inhoud een aanzienlijk bedrag op tafel wil leggen. Een financiële prikkel die voor veel mensen in Litouwen voldoende is om ziel en zaligheid te verkopen. Zo ook voor Jučas en Barbara die samen dromen over een gezin maar onvoldoende geld denken te hebben om hiermee een start te maken.
Sigita woont als alleenstaande moeder in Vilnius en probeert haar driejarige zoon Mikas zo goed en zo kwaad als het kan op te voeden hierbij geplaagd door een slecht geweten. Een geweten dat opspeelt omdat zij haar eerste kind heeft moeten afstaan voor adoptie.
 Hiermee zijn alle hoofdrolspelers in beeld gebracht en kunnen de verschillende verhaallijnen in ’De jongen in de koffer’ goed worden gevolgd. De Deense zakenman Jan Marquart en de crimineel Jučas uit Litouwen die op zoek zijn naar hun koffer en het bijbehorende geld. De wanhopige moeder Sigita uit Vilnius die haar zoon probeert te vinden en de gedreven Nina Borg die tegen beter in het beste wil voor al haar medemensen. Een complexe puzzel die grimmig wordt wanneer Nina haar vriendin aantreft, badend in een plas bloed.

Lene Kaaberbøl en Agnete Friis hebben een sterke misdaadroman gecomponeerd rondom het thema mensenhandel. Een onderwerp dat vaker opduikt in recente Scandinavische misdaadromans. Beide schrijfster zijn er echter in geslaagd om aan deze insteek een verrassende draai te geven. Hierdoor ontstaat zelfs iets van begrip voor de zakenman die de misselijkmakende transactie heeft opgezet. Het plot van dit doordacht Deens debuut geeft naast de ontknoping ook inzicht in de drijfveren van hemelbestormer Nina Borg. De duidelijke maatschappijkritiek van Kaaberbøl en Friis leggen ongenadig de besluiteloosheid van de Deense overheid bloot gelijk de opening van de koffer het naakte jongetje laat zien.
 Wanneer Morten, de echtgenoot van Nina, op een van de laatste pagina’s zegt: 'Zoiets als dit mag je nooit meer doen’, dan weet hij diep van binnen dat het aan dovemansoren is gericht. Nina Borg keert terug in het Et stille umærkeligt drab, het tweede gezamenlijke boek van dit nieuwe Deense schrijversduo.

Een stille dood - Kaaberbøl & Friis

Flaptekst:
De Deense Rode Kruis-verpleegkundige Nina Borg wordt gebeld door een vriend die illegalen helpt. Er verblijven 72 Roma in deplorabele omstandigheden in een oude loods, en ze hebben dringend medische hulp nodig. Nina doet wat ze kan, maar hoe ze zich ook inspant, geen enkel medicijn of hygiënische maatregel lijkt de conditie van de zieken te verbeteren. En er heerst angst onder de patiënten, een duister, onuitgesproken gevoel dat verder gaat dan de normale angst van een zieke.
Pas wanneer Nina zelf ook gezondheidsklachten krijgt, blijkt wat de oorzaak is van de mysterieuze symptomen: radioactieve straling. Nina komt op het spoor van de website hospitalequip.org, die handelt in illegale medische producten. Hun hotste item is het materiaal voor een 'vuile bom'. Achter de site zitten twee jonge Hongaarse Roma. Nina slaagt erin te achterhalen aan wie de broers hun dodelijke handel hebben verkocht. Die ontdekking is niet alleen een grote schok, maar brengt ook haar leven ernstig in gevaar...

Een stille dood - Kaaberbøl & Friis
Publicatiedatum: 2012
Originele titel:  Et stille umærkeligt drab (2010)
Vertaling: Lammie Post-Oostenbrink
Uitgeverij: De Boekerij
ISBN:  90-225-6270-0 / 394 p.

BOB-score  3/5

Alles wat indruk maakt
Het Deense schrijversduo Lene Kaaberbøl en Agnete Friis laat in Een stille dood de lezer opnieuw kennis maken met verpleegkundige Nina Borg. In hun prijswinnende debuut De jongen in de koffer werd Nina geïntroduceerd als moeder en echtgenote maar vooral betrokken medemens. Haar rol als verpleegkundige stopt niet bij haar keurige Deense landgenoten met een ziektekostenverzekering, maar zij biedt ook illegalen de helpende hand. In een oude loods treft ze een aantal Hongaarse Roma aan die behoorlijk ziek zijn maar hulp van een arts weigeren. De vluchtelingen zijn er slecht aan toe en het blijven braken verzwakt de volwassenen maar vooral de kinderen. Nina kan behalve de hygiënische condities niet zo snel de oorzaak vinden van de gezondheidsklachten tot ze zelf ook last krijgt van de eerste symptomen.
Het leven van Sandor Horvath verloopt voorspoedig. Hij studeert rechten aan de universiteit in Boedapest en brengt zijn schaarse vrije tijd door met zijn vriendin Lujza. Zijn rustige leven raakt op drift wanneer hij wordt opgepakt door de geheime dienst en geconfronteerd met zijn zigeuner-achtergrond. Horvath is de naam van zijn pleegouders en Sandor is op jonge leeftijd weggehaald uit zijn gezin dat bestond uit Roma. Wanneer Sandor terugkeert naar zijn geboortedorp wordt duidelijk dat er een beroep om hem wordt gedaan. Zijn jongere broer heeft een ruim startkapitaal geleend en is naar Denemarken vertrokken om zaken te doen. Probleem is dat er al geruime tijd niets van hem is vernomen en de geldschieters eisen van Sandor dat hij zijn broer achterna reist.
Søren Kirkegård leidt een antiterrorisme team van de Deense geheime dienst. Van zijn Hongaarse collega’s krijgt hij een tip over een website waar illegale Oost-Europese goederen, variërend van medicijnen tot wapens, worden aangeboden. Uit de analyse van het internetverkeer blijkt dat er geregeld Deense belangstellenden zich hebben gemeld op de webwinkel.  
Voor de gepensioneerde bouwinspecteur Schou-Larsen is internet een mysterie waar hij zich niet meer in wil verdiepen. Hij maakt zich zorgen over de grote som geld die zijn vrouw heeft geïnvesteerd in een Spaans bouwproject met vakantiewoningen. In de ogen van de voormalig ambtenaar is zijn vrouw het slachtoffer van een grote zwendel. Zij lijkt zich echter meer zorgen te maken over de problemen dichter bij huis, zoals de slakkenplaag in haar tuin.

Een verpleegster met een overdosis menslievendheid, een ambitieuze rechtenstudent met een Roma-verleden dat hem achtervolgt, een geheim agent op jacht naar terroristen en een gepensioneerd echtpaar brengen het verhaal geleidelijk op gang. Wanneer de Finse crimineel Tommi het toneel betreedt raken de gebeurtenissen in een welkome stroomversnelling. Wie in slaap was gesust door het uitgebreide intro van de dames Kaaberbøl  en Friis wordt ruw wakker geschud door de verrassende eindsprint naar de verrassende ontknoping.
In het debuut De jongen in de koffer was er de angst voor de criminelen uit Litouwen en in dit tweede deel verschuift dit naar Hongarije. Nina komt terug in het derde boek Nattergalens død waarbij de bedreiging ditmaal uit de Oekraïne  lijkt te komen. Angst voor het vreemde en het onbekende.
Maar zoals Søren Kierkegaard, dus niet de geheim agent, al schreef: “alles wat indruk op ons maakt, bevindt zich in onszelf.”

Een doorn in het oog - Julie Hastrup

Flaptekst:
Jaren geleden ontvluchtte Rebekka Holm haar geboortestad Ringkøbing om te ontsnappen aan haar verleden. Nu wordt ze als rechercheur weer teruggeroepen naar haar geboorteplaats om het onderzoek naar de moord op een jonge vrouw, Anna Gudbergsen, te leiden. Het spoor leidt al snel naar Anna’s vriend, die een strafblad heeft, maar ook Anna’s familie lijkt wat te verbergen. Wanneer de zaak overeenkomsten vertoont met een moord uit het verleden raakt Rebekka steeds verder verstrikt in haar eigen herinneringen…

Een doorn in het oog - Julie Hastrup
Publicatiedatum: 2012
Originele titel:  En torn i øjet (2009)
Vertaling: Lammie Post-Oostenbrink
Uitgeverij: Cargo
ISBN: 90-234-7393-0 / 348 p.

BOB-score  3/5

Voorspelbaar stramien
Rechercheur Rebekka Holm, vijfendertig jaar en werkzaam bij de Nationale Recherche uit Kopenhagen krijgt de opdracht om zich te melden in Ringkøbing. Met haar training bij de FBI en ervaring met het oplossen van zware misdaden moet zij de lokale politie terzijde staan bij de moord op de studente Anna Gudbergsen, die na een avond stappen op brute wijze om het leven is gebracht.
Op de eerste teambijeenkomst maakt Rebekka duidelijk dat er niet te snel conclusies moeten worden getrokken. Ze laat weten dat de gewelddadige moord is gepleegd door of een sterk psychotische persoon, of iemand uit de direct omgeving van het slachtoffer. Politieman Michael Bertelsen vormt samen met Rebekka een duo maar hij heeft de boodschap niet helemaal goed begrepen.
Al bij de eerste verdachte is het mis. Hoewel de jongeman Anna op de avond van de moord heeft gezien en eerder veroordeeld is voor mishandeling, is hij voor Michael duidelijk de dader. Rebekka zoekt zelf liever verder in het gezin van het slachtoffer en bij het predikantenfamilie van John en Janne Mathiesen en hun zoons waar Anna regelmatig over de vloer kwam.

De zelf in Ringkøbing geboren Deense journaliste Julie Hastrup heeft voor haar misdaadromandebuut Een doorn in het oog gekozen voor een setting die ze goed kent. Een eersteling die enthousiast werd ontvangen, genomineerd voor beste debuut en navolging kreeg in een tweetal boeken waarin Rebekka Holm ook de hoofdrol vervult. Rebekka heeft een moeizame relatie met haar ouders en met haar geboorteplaats. Een traumatische gebeurtenis in haar jeugd in combinatie met  haar terugkeer in Ringkøbing spelen haar parten.

Een doorn in het oog is een doorsnee misdaadroman geworden die volgens een voorspelbaar stramien verloopt . Er komt een rechercheur in een bestaand team waarbij een aantal leden tegen de haren wordt ingestreken. Snel komen een aantal potentiële daders in het vizier van het onderzoeksteam waarbij de lezer al weet dit zijn de bekende dwaalsporen. De vasthoudende rechercheur die geplaagd wordt  door een of ander persoonlijk leed zoekt verder en belandt uiteindelijk in een situatie waarbij de held, al dan niet bedoeld alleen, in een beklemmende situatie verzeild raakt en bedreigd wordt door de dader. De moordenaar verklaart zijn motief aan de speurder en lezer en hiermee kan de zaak en het boek worden gesloten. Het volgen van wat gangbaar is binnen het misdaadgenre maakt het weliswaar voorspelbaar maar zeker niet saai. Hastrup heeft een vaardige pen waarmee ze een sympathieke hoofdpersoon heeft gecreëerd. De andere personages worden goed en geloofwaardig uitgewerkt met aandacht voor de onderlinge relaties. Verschillende verhaallijnen ontwikkelen zich op de welbekende rustige Scandinavische wijze waarbij de spanning geleidelijk wordt opgevoerd tot een bevredigend plot. Een doorn in het oog is een onderhoudende misdaadroman geworden die zeker smaakt naar meer.

Het Washingtondecreet - Jussi Adler-Olsen

Flaptekst:
Bij een brute moordaanslag op de avond van de presidentsverkiezingen komt de vrouw van de Democratische kandidaat en uiteindelijke winnaar Bruce Jansen om het leven. De verbitterde nieuwe president vaardigt kort na zijn aantreden een decreet uit om rust en orde in de Verenigde Staten te herstellen. Doggie Rogers, medewerkster van Jansen, is getuige van de maatschappelijke woede die ontstaat als de Amerikanen beseffen wat er aan de hand is: de grenzen worden gesloten, de avondklok wordt ingevoerd en het land staat binnen de kortste keren op de rand van een burgeroorlog. Bovendien wordt Doggies vader ter dood veroordeeld omdat iedereen hem ziet als de man achter de moordaanslag.
Doggie voelt zich machteloos. Zij heeft redenen om aan te nemen dat haar vader onschuldig is en is vastberaden op zoek te gaan naar de waarheid. Met een groep geestverwanten besluit ze een poging te doen het complot te ontrafelen.

Het Washingtondecreet - Jussi Adler-Olsen
Publicatiedatum: 2012
Originele titel: Washington dekretet (2006)
Vertaling: Kor de Vries
Uitgeverij: Prometheus
ISBN: 90-446-1819-9 / 653 p.

BOB-score  3/5

Less is more
Bij een televisiequiz komen er drie winnaars uit de bus: Rosalie Lee, sheriff T. Perkins en de jonge Dorothy Curtis die gewoonlijk door het leven gaat als Doggie. De prijs is een rondreis door China samen met gouverneur Bruce Janssen en zijn vrouw Caroll. In het gevolg van Janssen zit ook de jonge Wesley Barefoot die al snel contact legt met zijn leeftijdgenote Doggie. De trip komt abrupt ten einde wanneer Caroll wordt neergestoken op een drukbevolkte markt en sterft in de armen van haar man Bruce.
Zestien jaar later is er sprake van een herhaling van zetten. Op de vooravond van zijn verkiezing tot president van de VS wordt Mimi voor de ogen van haar echtgenote Bruce Janssen neergeschoten. De moord vindt plaats in een van de luxe hotels die het eigendom zijn van Doggie's vader. De moordenaar is een van de werknemers van haar vader en al snel wordt de link gelegd.
De president die voor de tweede keer zijn vrouw verliest, trekt zich met zijn staf terug in het witte huis. Hij kondigt een aantal maatregelen af die het gebruik van vuurwapens aan banden legt en die politie en leger vrije hand geven in de strijd tegen de criminaliteit. Doggie en Wesley die beide deel uit maken van de staf van de president zien hoe Bruce Jansen met zijn rechterhand Thomas Sunderland de grondwet grotendeels naast zich neerleggen. Tegenstanders worden op een hardhandige manier overtuigd van hun ongelijk.
Doggies vader wordt ter dood veroordeeld voor de moord op Mimi Jansen en haar ongeboren kind. Hij wacht op zijn terechtstelling maar Doggie wil zo snel de strijd niet opgeven en samen met haar medeprijswinnaars Rosalie en sheriff T. Perkins gaat ze op zoek naar een oplossing terwijl de VS afstevent op een burgeroorlog. Gewapende milities vormen een coalitie en rukken op naar het witte huis, terwijl de media volledig aan banden ligt.
In 2006 schreef de succesvolle Deense schrijver Jussi Adler-Olsen, die de afgelopen periode veel lof krijgt voor zijn serie Q, zijn derde stand-alone thriller Het Washingtondecreet. In een kloeke pil van 650 pagina’s laat de schrijver zien wat er zou kunnen gebeuren als de president van de VS een aantal fundamentele rechten uit de grondwet op non-actief zet door de noodtoestand af te kondigen.
Het Washingtondecreet haalt het echter niet bij het niveau van de latere boeken over politieman Mørck. De spanningsopbouw, de humor en de goed uitgewerkte personages inclusief de gedoseerde maatschappijkritiek zijn voor zover aanwezig in dit boek te dun uitgesmeerd.
Een beproefde techniek uit de keuken om meer smaak te krijgen is het reduceren. De eindredacteur had de schrijver en lezers een groot plezier gedaan door het verhaal te laten inkoken tot de helft van het volume.  

Meer Jussi Adler-Olsen op Blue Owl Books

Aan de vooravond - Leif Davidsen

Flaptekst:
Het is eind jaren dertig, de financiële crisis is een feit en de Tweede Wereldoorlog dreigt. Magnus Meyer reist vanuit Denemarken zijn jongere broer achterna, die is gaan vechten in de Spaanse Burgeroorlog. Zijn tocht brengt Meyer van het prachtige maar stoffige Spanje en de ontmoeting met de liefde van zijn leven naar de Sovjet-Unie van Stalin.

Aan de vooravond - Leif Davidsen
Publicatiedatum: 2012
Originele titel: Min broders vogter (2011)
Vertaling: Ingrid Hilwerda
Uitgeverij: De Geus
ISBN:  90-445-18240-0 / 470 p.

BOB-score  3/5

Mijn broeders hoeder
Voormalig journalist Leif Davidsen was werkzaam in Spanje en Rusland. Beide landen krijgen in het werk van Davidsen dan ook de nodige aandacht. Spanje speelde al een belangrijke rol in het bekroonde De vrouw op de foto en met De onzichtbare vrouw laat de Deense schrijver het moderne Rusland in al zijn facetten zien.
Spanje en Rusland spelen in het nieuwste boek Aan de vooravond wederom een belangrijke rol. Alleen duikt Davidsen dit keer in geschiedenis van beide landen.
Magnus Meyer is op jonge leeftijd het ouderlijk huis ontvlucht om te ontsnappen aan de benauwde  atmosfeer. Wanneer hij een brief ontvangt van zijn jongere zus Marie keert hij terug naar het ouderlijk huis. Mads, de jongere broer van Magnus en Marie heeft zich aangesloten bij de Internationale Brigades om te vechten tegen de fascisten van Franco die worden geholpen door zijn Duitse en Italiaanse broeders. De brigades worden bewapend door Stalin. Het is de nazomer van 1937 en de burgeroorlog in Spanje is een feit. Denemarken heeft een non-interventiebeleid opgesteld en kijkt net als veel West-Europese landen de andere kant op aan de vooravond van de tweede wereldoorlog.
Magnus laat zich door zijn zus en vader overhalen om een poging te wagen om Mads terug te halen naar Denemarken. De oudste broer die in Argentinië en de Verenigde Staten wat praktische ervaring heeft opgedaan met geweld, vertrekt voorzien van een wapen en de dekmantel van journalist naar het roerige Spanje om zijn broer te zoeken. Tijdens zijn zoektocht komt Magnus in aanraking met de Amerikaanse journalist Joe Mercer die in Spanje ook een klusje heeft te klaren. Via Mercer komt Magnus in contact met de Russische fotografe Irina Sjapatova. Een ontmoeting die niet zonder gevolgen zal blijven.
Over zijn werkwijze zegt de schrijver: “Zelf begin ik altijd met een hoofdpersoon die zich in een bepaalde situatie bevindt en vandaar uit begin ik te schrijven.” Het label dat de uitgeverij erop plakt vindt hij zelf niet zo interessant. Kijkend naar het tijdvak waarin het verhaal zich afspeelt zou je het boek als een historische thriller kunnen beschouwen of gewoon een spannende roman zoals op de cover staat. Aan de vooravond is een interessant verhaal over een periode in de geschiedenis waar menselijke emoties als in een snelkookpan onder hoge druk komen te staan.
In het boek vertelt Irina het Russisch sprookje van de trol Osip die geen fluit meer mag spelen van de Wijze trollen omdat zijn muziek geen echte trollenmuziek is. Maar wat is trollenmuziek en wat is een thriller? Aan de vooravond beschrijft een aansprekend en dynamisch tijdvak in zowel Spanje als Rusland. Het neerzetten van pakkende personages is niet helemaal Davidsen zijn sterkste punt. Het etaleren van kennis en het toevoegen van onnodige details, zoals de journalist Ian Flemming in Moskou kunnen nog wat worden teruggesnoeid. Het analyseren en belichten van stromingen in een samenleving gaat de Deen stukken beter af. Niet vreemd voor een schrijver die als journalist begon. Laat Davidsen maar fluiten.

Meer Leif Davidsen op Blue Owl Books 

Dossier 64 - Jussi Adler-Olsen

Flaptekst:
Naar aanleiding van een gewelddadige overval op een bordeelhoudster in Kopenhagen duikt Rose, de eigenzinnige assistente van brigadier Carl Mørck, op de kwestie van een jaren geleden verdwenen prostituee – een van de vele onopgehelderde zaken die de afdeling Q moet oplossen. Wanneer Mørck en zijn collega Assad worden gedwongen de zaak te onderzoeken, komen er verdachte aanwijzingen boven water over een eiland waar de Deense overheid vroeger lichtzinnige vrouwen naartoe stuurde, die vervolgens waren overgeleverd aan de luimen van het bewakend personeel. Mørck en Assad ontdekken algauw dat dit slechts het topje van de ijsberg is van een ongehoorde vorm van mensenrechtenschending, die meer dan een halve eeuw geleden is begonnen en blijkbaar nog steeds gaande is.

Dossier 64 - Jussi Adler-Olsen
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Journal nr. 64 (2010)
Vertaling: Kor de Vries
Uitgeverij: Prometheus
ISBN: 90-446-1755-9 / 469 p.

BOB-score 4/5

Meisjes van Sprogø
Dossier 64 van Jussi Adler-Olsen, is na het bekroonde De noodkreet in een fles, de vierde cold case waar afdeling Q zijn tanden in zet. Brigadier Carl Mørck en zijn twee assistenten Rose en Assad komen op het spoor van de succesvolle call girl Rita Nielsen die verdween in 1987. Een zaak waar de politie in die tijd weinig aandacht voor had, de verdwijning van een prostituee met connecties naar het crimineel milieu werd afgedaan als zelfmoord. Gedegen onderzoek door een snotterig drietal laat zien dat er in die periode meer verdwijningen plaatsvonden dan statistisch kan worden verantwoord.
Vasthoudend speuren leidt Carl naar het eilandje Sprogø waar tientallen jaren lang vrouwen opgesloten werden die niet normaal konden functioneren in de Deense samenleving. Sociaal zwakkeren, vrouwen met een psychische stoornis en andere probleemgevallen werden als het afval van de maatschappij gedumpt op de sociale vuilstort Sprogø. Om te voorkomen dat deze probleemgroep nog verder zou groeien werden ongehuwde zwangere vrouwen geaborteerd en gesteriliseerd op basis van zeer discutabele criteria.
Nete Rosen, echtgenote van de succesvolle arts Andreas Rosen, is een van de meisjes van Sprogø die op een ontluisterende manier wordt geconfronteerd met haar verleden door Curt Wad, een collega van haar man. Wad is zelf een oudere arts die een dominante rol speelt in de opkomende politiek partij De Zuivere Lijn.  Deze partij wil de maatschappij een oplossing bieden voor de problematiek van de sociaal zwakkeren en geestelijk gehandicapten. De oplossing bestaat uit het niet in stand houden van datgene dat geen kans heeft om een waardig leven te leven. Een standpunt dat op veel weerstand maar ook veel bijval kan rekenen. Wat het grote publiek niet weet is dat Curt Wad samen met een grote groep gelijkgestemden en buiten het zicht van de media zijn dubieuze theorie al jaren lang in de praktijk brengt.
Eugenetica of rasverbetering is een onderwerp dat kan worden gezien als een van de schandvlekken die vaak worden gekoppeld aan nazi-Duitsland. Realiteit is dat veel westerse landen zich tot ver in de twintigste eeuw schuldig maakten aan een of andere vorm van eugenetica. Met Dossier 64 laat Jussi Adler-Olsen zien dat ook Denemarken net als Zweden en Noorwegen overging tot aborteren en gedwongen sterilisatie.
Dossier 64 is wederom een sterke Scandinavische thriller van de hand van Jussi Adler-Olsen geworden waarbij een actueel thema over politieke partijen met dubieuze standpunten wordt gekoppeld aan een smet op het verleden. Beide thema’s worden versterkt door de goed uitgewerkte personages waarbij Adler-Olsen de ontwikkeling van zijn terugkerende personages Carl, Rose en Assad laat doorlopen in zijn vier 'serie Q' boeken. Goed opgebouwde spanning, gedoseerde humor, actuele thema’s, aansprekende personages en een verrassende ontknoping maken van Dossier 64 een van betere Scandinavische misdaadromans van 2011.

Meer Jussi Adler-Olsen op Blue Owl Books

De laatste goede man - A. J. Kazinski

Flaptekst:
De Deense politieman Niels Bentzon en astrofysicus Hannah Lund zitten een moordenaar op de hielen die systematisch goede en rechtschapen mensen over de hele wereld doodt. De moorden lijken hun oorsprong te hebben in een oude, religieuze mythe. Om de volgende moord " waarschijnlijk in Kopenhagen " te voorkomen moet Niels Bentzon een goed persoon in de stad vinden. Maar wie is dat?

De laatste goede man - A. J. Kazinski
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Den sidste gode mand (2010)
Vertaling: Femke Blekkingh-Muller
Uitgeverij: De Geus
ISBN: 90-445-1793-7 / 476 p.

BOB-score 3/5

Gen 22 - En samen gingen zij verder
Na de Zweedse, breken nu ook de Deens duo’s internationaal door. Naast schrijfsters als Kaaberbøl & Friis en broer en zus Lotte & Søren Hammer is er nu de vertaling van Den sidste gode mand van Anders Rønnow Klarlund en Jacob Weinreich. Deze twee heren bundelen hun krachten onder het pseudoniem A. J. Kazinski.
Het is 2009 en Kopenhagen is in de ban van de klimaatconferentie. Alle wereldleiders inclusief Barack Obama verzamelen zich in de Deense hoofdstad die tijdelijk is omgebouwd tot een onneembare vesting. Politieman Niels Bentzon hoeft zich niet bezig te houden met de klimaattop en wil eigenlijk naar zijn vrouw die als architect tijdelijk in Zuid-Afrika verblijft. Bentzon heeft zijn ticket al gekocht en afgesproken dat hij aan boord zal stappen van het vliegtuig dat hem naar Kaapstad zal brengen.
Tommaso Di Barbara is een politieman uit Venetië die stuit op een reeks geheimzinnige sterfgevallen over de hele wereld. De laatste twee slachtoffers zijn een monnik uit Beijing en een econoom uit Mumbai. Voor Di Barbara voldoende reden om zijn vermoedens aan Interpol door te spelen. De ‘red notice’-berichten van Interpol worden ook in Kopenhagen gelezen en Niels Bentzon krijgt de vage opdracht om contact op te nemen met ‘acht tot tien goeden mensen’ met de vraag of ze iets ongewoons hebben opgemerkt. Maar hoe vind je in hemelsnaam goede mensen en wat is iets ongewoons?
Bij zijn speurtocht ontmoet Niels de depressieve astrofysica Hannah Lund, een gerenommeerd wetenschapper die gebukt gaat onder de zelfmoord van haar zoon. Hannah wordt geprikkeld door de vreemde reeks sterfgevallen en zij is in staat om via een onnavolgbare extrapolatie de locatie van de laatste twee potentiële slachtoffers te voorspellen.  Het kan geen toeval zijn dat een van de twee locaties in Kopenhagen is. Ondertussen is Abdul Hadi op weg naar Denemarken met maar één ultiem doel: wraak.
Beide schrijvers hebben een achtergrond in de filmwereld en vertellen het verhaal De laatste goede man als een aaneenschakeling van korte actiegerichte scènes waarbij Niels en Hannah onder zware tijdsdruk samen zoeken naar de oplossing. Wie heeft er nog de bereidheid om een offer te brengen, afgaande op de mislukte klimaattop, moet de conclusie zijn: bijna niemand, op een laatste goede man na.
De laatste goede man is een aardige thriller uit Scandinavië met veel vaart geschreven zonder veel maatschappijkritische diepgang die niet veel eisen stelt aan de lezer, een prima vakantieboek voor een warme zomerse dag. De vraag die open blijft na het debuut van dit nieuwe Deense duo: gingen zij samen verder?

Schreeuw onder water - Øbro & Tornbjerg

Flaptekst:
Katrine Wraa is een Deense psychologe en profiler. Na jarenlang voor de Engelse politie te hebben gewerkt, wordt ze naar Denemarken teruggehaald en aangesteld bij de afdeling moordzaken in Kopenhagen. Ze krijgt het algauw zwaar te verduren wanneer ze samen met haar nieuwe partner Jens Høgh de gewelddadige moord op een gynaecoloog die is neergestoken in zijn eigen voortuin moet zien op te lossen.
De verdenking komt te liggen op drie personen: een Tsjetsjeense vluchteling wiens vrouw is overleden tijdens de bevalling waar de arts verantwoordelijk voor was, de weduwe van de gynaecoloog die over diepe geheimen blijkt te beschikken en de verborgen minnares van de arts.
In de loop van een paar zenuwslopende winterdagen wordt Katrine Wraa geconfronteerd met haar eigen diepste angst, wanneer de moordenaar een gewetenloze psychopaat blijkt te zijn, die plotseling veel te dichtbij is gekomen.

Schreeuw onder water - Øbro & Tornbjerg
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Skrig under vand (2010)
Vertaling: Angélique de Kroon
Uitgeverij: Prometheus
ISBN: 90-446-1781-8 / 345 p.

BOB-score 3/5

Voeg psycholoog toe naar smaak
Het lijkt of 2011 het jaar gaat worden van de debuterende Deense duo’s. Eerder verscheen in vertaling broer en zus Hammer en het duo AJ. Kazinski en nu gevolgd door het echtpaar Jeanette Øbro en Ole Tornbjerg. Hun debuut won de hoofdprijs in een door de Deense krant Politiken uitgeschreven zoektocht naar nieuw schrijftalent. In Denemarken alleen al ging het boek Schreeuw onder water meer dan 100.000 keer over de toonbank.
Psychologe Katrine Wraa werkt al jarenlang in de schaduw van de zeer succesvolle Engelse professor en profiler Caroline Stone. Door wat academisch gekissebis heeft ze afstand genomen en dobbert ze samen met een nieuw duikvriendje in de warme wateren van Sharm el Sheikh.
Katrine laat zich door Per Kragh, hoofd moordzaken bij de politie in Kopenhagen overhalen om als profiler voor hem te komen werken in de bestrijding van bendecriminaliteit. Ze neemt midden in de winter intrek is het ijskoude zomerhuisje van haar ouders en op haar eerste werkdag is het al raak.
Van Kragh krijgt ze de opdracht om zich te melden bij rechercheur Jens Høgh die ze kan vinden bij het huis van de familie Winther. Mads Winther, gynaecoloog en vader van twee kinderen  ligt onder een dun laagje sneeuw in zijn voortuin, neergestoken. Vibeke Winther, eveneens arts, zegt dat ze niets heeft meegekregen van de moord omdat ze een slaapmiddel heeft gebruikt. Au pair Maria heeft Mads wel thuis horen komen maar weet niet wat er vervolgens is gebeurd. Ze weet wel te melden dat de aan hardlopen verslaafde Vibeke haar heeft gevraagd om de scherpe keukenmessen uit het zicht te bewaren.
Wie heeft gynaecoloog Mads Winther om het leven gebracht en waarom? Het aantal mogelijke daders lijkt beperkt.  Jens Høgh en Katrine Wraa cirkelen om de verdachten heen en krijgen voldoende bewijsmateriaal in handen. De lezers begrijpen dan allang dat er sprake moet zijn van een dwaalspoor. Øbro & Tornbjerg voeden hun publiek brokjes informatie over de motivatie van de dader. Stukjes achtergrond zoals wel vaker in cursief lettertype gebracht die laten zien hoe een opvoeding volledig mis kan lopen en een dader langzaam wordt gevormd.
De eersteling van het Øbro & Tornbjerg  kan geslaagd worden genoemd. Het duo bestaande uit rechercheur Jens Høgh  en psychologe Katrine Wraa  kunnen als personages zeker een aantal boeken mee en verder worden uitgediept. De spanning en het elimineren van de verdachten zijn goed opgebouwd. De ontknoping is qua vorm en locatie zijn niet helemaal verrassend of vernieuwend. De dialogen kunnen nog wat worden ontwikkeld en krachtiger. Uitroepen als ‘aha, goh, o jee en ach’ kunnen ook te vaak worden ingezet.
Het toevoegen van een psycholoog aan de politieroman is een trend die niet alleen wordt teruggevonden in diverse recente Scandinavische misdaadromans. Het schrijvende echtpaar Nicci French dat al een paar jaar voorsprong heeft op Øbro & Tornbjerg is net gestart met een nieuwe reeks met een psychologe in de hoofdrol.
Schreeuw onder water is een prima debuut dat ’schreeuwt’ om een vervolg. 

En weg is hij - Pia Juul

Flaptekst:
Op een ochtend hoort Bess dat haar man Halland is doodgeschoten. Naast ontreddering en verdriet raakt ze bevangen door twijfel: hoe goed kenden ze elkaar in hun huwelijk? Wie is bijvoorbeeld die zwangere vrouw met reeënogen die opduikt en beweert Hallands nichtje te zijn? Bess verwacht enige logica in de gebeurtenissen te vinden, maar het leven blijkt grilliger dan de detectiveseries waaraan ze verslaafd is. Terwijl een zongebruinde rechercheur blijft speuren naar de dader, onderzoekt Bess haar eigen verleden. Waarom liet ze destijds haar jonge dochter in de steek voor Halland?

En weg is hij  - Pia Juul
Publicatiedatum: 2010
Originele titel: Mordet på Halland (2009)
Vertaling: Kor de Vries
Uitgeverij: Podium
ISBN: 90-5759-503-6 / 190 p.

BOB-score 3/5

Fraai bedrog
Een grote filmposter van ‘Le retour de Martin de Guerre’ hangt in de kamer die Halland voor zichzelf heeft gehuurd zonder dat zijn vrouw Bess daar iets van weet. Een ruimte die hij huurt van een nichtje, althans dat zegt ze te zijn. Een zwanger nichtje. Waarom huurde Halland een kamer? En waarom hing daar een poster over het ergste, misschien grootste, onmogelijke bedrog dat de wereld ooit had gezien, maar wel een gelukkig bedrog?
Bess is schrijfster en wordt geconfronteerd met  de moord op haar echtgenoot. Haar man waarvoor ze jaren eerder haar gezin in de steek heeft gelaten. Een beslissing die tot gevolg had dat zij haar dochter Abby al jarenlang niet meer heeft gezien. 
De moord op Halland is niet het vertrekpunt van de schrijfster Pia Juul om een traditionele detective te schrijven. Maar het begin van een zoektocht naar wie de man was met wie Bess jarenlang het bed heeft gedeeld. Was er sprake van een gelukkig bedrog?
‘… als er maar een detective op was, dan was ik blij, en er waren er vele. Die overzichtelijkheid deed me goed. Een moord, niet beestachtig, daarna: een rechercheur, misschien een paar persoonlijke problemen van de rechercheur, maar verder: details van het slachtoffer, raadsels, onregelmatigheden, opdrachten, sporen, dwaalsporen, opheldering, oplossing. Nooit als in je eigen leven.’
In de roman En weg is hij geen overzichtelijkheid maar wel dwaalsporen. Geen oplossing maar wel de nodige  raadsels. De oplossing was oninteressant dacht Bess en zo leidt Pia Juul ons naar een open einde waarbij de laatste aanwijzing met een plons verdwijnt in het rimpelloze water van een fjord.
Pia Juul schreef eerder poëzie, hoorspelen en toneel. En weg is hij, de vertaling van Mordet på Halland, is een literaire roman over een moord waarvoor de Deense schrijfster in eigen land de Danske Banks Litteraturpris 2009 ontving. 
En weg is hij is een bedrieglijke misdaadroman maar wel een fraai bedrog.