Praag fataal - Philip Kerr

Flaptekst:
September 1941. Wanneer Bernie Gunther van het Oostfront terugkeert naar huis, treft hij een onherkenbaar veranderd Berlijn aan. De verduistering, de voedselrantsoenering, de RAF, een moordenaar die de S-Bahn onveilig maakt en Tsjechische terroristen maken tezamen het leven zeer onaangenaam. Toch pakt hij zijn oude baan bij de afdeling Moordzaken weer op en begint een affaire met een leuke jongedame.
Maar Bernie is gedwongen alles per direct uit zijn handen te laten vallen wanneer de nieuwe Reichsprotector van Bohemen en Moravië, Reinhard Heydrich, hem op nogal dwingende wijze uitnodigt om een weekend door te brengen in diens landhuis in Praag. Het is een uitnodiging die Bernie graag bespaard was gebleven – vooral wanneer hij erachter komt dat de andere gasten allemaal kopstukken van de SS en de SD zijn.
Het weekend ontspoort vrijwel meteen doordat er een dode wordt gevonden in een kamer die van binnenuit op slot was. Bernie wordt uitverkoren om zijn onderzoeksvaardigheden in te zetten bij het oplossen van dit raadsel. En als hij faalt, weet hij wat er op het spel staat: niet alleen zijn eigen loopbaan, maar ook de reputatie van Heydrich. En die houdt niet van gezichtsverlies...

Praag fataal - Philip Kerr
Publicatiedatum: 2012
Originele titel: Prague Fatale (2011)
Vertaling: Herman van der Ploeg
Uitgeverij: De Boekerij
ISBN: 90-225-6223- / 371p.

BOB-score  4/5

Kommissar Bernie Gunther wordt na een traumatische tijd aan het Oostfront weer geconfronteerd met ‘gewone’ moordslachtoffers. Een spoorwegarbeider uit Dordrecht wordt in Berlijn vermoord. Het Berlijn in 1941 waar de Joden gedwongen worden een gele ster op hun kleding aan te brengen. Voordat Bernie de moordenaar kan opsporen krijgt hij orders om zich te melden in Praag bij Heydrich die net is benoemd als Reichsprotector. Naast de uitverkoren politieman worden door Heydrich een aantal Nazi-kopstukken uitgenodigd om dit heugelijk feit te vieren. Wanneer een adjudant van de gastheer wordt vermoord krijgt Gunther opdracht om de moordenaar te vinden. Een moord die lijkt te komen uit de boeken van, de door Heydrich bewonderde, schrijfster Agatha Christie. Het slachtoffer is neergeschoten in een gesloten kamer, er is geen wapen en niemand heeft iets gehoord.

De aanwezigen inclusief Heydrich worden aan te tand gevoeld. Al snel blijkt dat er meer aan de hand is in Praag en krijgt Bernie Gunther steeds meer spijt dat hij een aardige jongedame uit Berlijn heeft meegenomen. De Tsjechen zijn niet zo te spreken over hun nieuwe beschermer en laten dit duidelijk merken. Voor wie de geschiedenis kent is het duidelijk; Reinhard Heydrich zal als een held terugkeren naar de Duitse hoofdstad. Helaas voor hem een dode held die niet had geluisterd naar het advies van een politieman uit Berlijn.

Philip Kerr heeft met Praag fataal een sterke misdaadroman geschreven. Een boek dat inzicht geeft in de machtsspel dat werd gespeeld door de inner circle rond Hitler. Er komen verontrustende geluiden van het Oostfront en over de slachtpartijen onder Joden door Einsatzgruppen, de Endlösung begint op gang te komen.  

Als de doden niet herrijzen - Philip Kerr

Flaptekst:
 Berlijn 1934. De nazi's zijn anderhalf jaar aan de macht en de stad bereidt zich voor op de Olympische Spelen van 1936. Sinds zijn gedwongen ontslag bij de politie is Bernie Gunther als privédetective in dienst van het beroemde Adlon hotel. Hier raakt hij na de ontdekking van twee lijken, dat van een zakenman en een Joodse bokser, betrokken bij de activiteiten van twee hotelgasten. De een is een linkse journaliste die Amerika wil bewegen de Spelen in Berlijn te boycotten; de ander een Duits-Joodse gangster, die de Spelen wil gebruiken om zichzelf en de maffia te verrijken.
Bernie komt op het spoor van een veelomvattend netwerk, dat uit is op de grote sommen geld die de nazi's bereid zijn te spenderen om daarmee het 'nieuwe' Duitsland aan de wereld te kunnen tonen. Het is een complot dat zijn effect pas twintig jaar later sorteert, in het Cuba van voor de revolutie.

Philip Kerr -  Als de doden niet herrijzen
Publicatiedatum: 2009
Originele titel:  If the Dead Rise Not (2009)
Vertaling: Herman van der Ploeg
Uitgeverij:  De Boekerij
ISBN: 90-225-5270-5/ 446 p.

BOB-score 3/5

Smeulende sigaar op een kruitvat
Het is 1934 en in het Berlijn van Bernie Gunther wordt druk gebouwd voor de Olympische spelen van 1936. Bernie heeft noodgedwongen afscheid genomen van de recherche en is als detective in dienst getreden van het prestigieuze Adlon hotel. Wanneer de eigenaar van het hotel Hedda Adlon een beroep doet op Gunther dan is dat niet aan dovemansoren gericht. Noreen Charalambides is een Amerikaanse freelance journaliste,  Joods van geboorte en vriendin van Hedda. Noreen wil een artikel schrijven over schending van de mensenrechten om te voorkomen dat de Amerikanen mee doen aan te Olympische spelen. Er is niet veel overtuiging nodig om op stap te gaan met de beeldschone Noreen zeker niet als Hedda als bonus haar luxe Mercedes uitleent.
De journaliste is niet de enige Amerikaan in het hotel. Max Reles onderhoudt een stevige relatie met de nieuwe machthebbers in Duitsland en probeert een hapje mee te eten uit de ruif van bouwactiviteiten die zijn georganiseerd rondom de Olympische spelen.  Om te zorgen dat zijn aandeel substantieel is maakt Reles gebruik van Amerikaanse gangsterpraktijken en het duurt dan ook niet lang voordat in het luxe hotel het eerste lichaam van een Duitse zakenman levenloos wordt aangetroffen. Een kat- en muisspel tussen Max Reles en Bernie Gunther begint. Een dodelijk spel dat Gunther voert door een stad die zijn best doet om de Joden zoveel mogelijk dwars te zitten maar die ook illegale Joodse arbeiders inzet om alle sportfaciliteiten op tijd afgerond te krijgen. Op de Tegeler See in de buurt van Berlijn bereiken gangster en hotel-detective een patstelling.
Phlip Kerr kan als geen ander de sfeer in het vooroorlogse Berlijn beschrijven zoals hij ook nu weer aantoont in Als de doden herrijzen het zesde boek over voormalig politieman Bernie Gunther. Een grimmige sfeer waarbij veel Duitsers worden gedwongen om een keuze te maken. Joodse sporters worden geweerd van sportclubs. Joodse winkels vernield. Wie kan die vlucht uit Berlijn en liever nog verder. De regels voor wie wel en geen Jood is worden aangescherpt.  Relaties en vrienden worden aangesproken om Joodse familiebanden administratief te laten verdwijnen.
Kerr had prima een boek kunnen maken dat een  afgerond verhaal vertelt en zich geheel afspeelt in 1934. Een verhaal dat de opmaat had kunnen zijn naar de befaamde Berlijn trilogie die start met  Bernie Gunther als privé-detective in 1936. Hij kiest er echter voor om ook de doorlopende verhaallijn uit het vorige boek Een stille vlam voort te zetten en dat is jammer want Gunther is op zijn sterkst in zijn eigen Berlijn.
Twintig jaar na de patstelling op de Tegeler See kruisen de wegen van Bernie en Max Reles zich weer maar nu op Cuba. Niet alleen de gangster is van de partij maar ook Noreen Charalambides en haar negentienjarige dochter verblijven op het eiland en nog wel in het huis van Hemmingway. Cuba is een kruitvat waar de sigaar van Fidel Castro ligt te smeulen op de rand. Bernie wil het liefst terug naar de Heimat maar eerst moet nog een rekening worden vereffend.

Als de doden herrijzen is misschien niet de beste uit de reeks maar met een uitspraak als: ‘Begrijp me niet verkeerd,’ zei ik. ’Ik ben dol op nazi’s. Stiekem vermoed ik dat 99,9 procent van de nazi’s die andere eentiende procent onterecht een slechte reputatie bezorgt.’   is duidelijk dat Philip Kerr met Bernie Gunther goud in handen heeft.

Een stille vlam - Philip Kerr

Flaptekst:
1950. Privédetective Bernie Gunther is, met vele Duitse landgenoten, naar Buenos Aires uitgeweken, waar alleen de hoofdcommissaris van de politie zijn identiteit kent. Dan wordt een jong meisje vermoord onder gruwelijke omstandigheden, die verdacht veel lijken op een zaak waar Bernie aan werkte in Duitsland en die hij nooit wist op te lossen.
Het hoofd van de geheime politie vermoedt dat de moordenaar moet worden gezocht onder een van de duizenden ex-nazi’s die na 1945 in Argentinië zijn neergestreken. Wie anders dan Bernie Gunther kan hij vervolgens om hulp vragen? Maar in de zoektocht naar de dader komt Bernie meer te weten dan waar de Argentijnse geheime dienst op had gerekend.

Philip Kerr - Een stille vlam
Publicatiedatum: 2008
Originele titel: A Quiet Flame (2008)
Vertaling: Herman van der Ploeg
Uitgeverij: Boekerij
ISBN:  90-225-4879-1 / 363  p

BOB-score 4/5

Tango met de dood
Vorig jaar verscheen na een lange periode van stilte het vierde boek over privédetective Bernie Gunther met de titel De een van de ander. Het boek eindigt als Bernie samen met de nazi Eichman per boot op weg is naar Buenos Aires.
 Een stille vlam gaat verder op het moment dat de boot in 1950 arriveert in het door nazi’s overspoelde Argentinië. Het regerende echtpaar Juan en Evita Perron koopt met handenvol geld goodwill bij het volk, maar die strategie lijkt geen lang leven beschoren door de snel slinkende schatkist.
Kolonel Montalban van de geheime dienst kan Bernie motiveren om op zoek te gaan naar de vermiste dochter van een belangrijke bankier. Deze bankier is een vriend van de Perrons en hij kan mogelijk de geldkraan weer openzetten. Montalban stuurt aan op een onderzoek in de Duitse gemeenschap. Daar is eerder een vermist meisje teruggevonden. Ze had gruwelijke verminkingen die sterk deden denken aan onopgeloste moorden uit het Berlijn van 1932. Voormalig commissaris Bernie Gunther deed zelf nog onderzoek naar die moorden.
Wat volgt is een dans tussen twee steden, het Berlijn van 1932 waar de Weimar republiek zijn laatste stuiptrekkingen vertoont en het Buenos Aires van 1950 waar de machthebbers uit alle macht proberen de deksel op de beerput te houden. Het is een tango met de dood en de vraag is: hoelang duurt nog de muziek?
Dat de Britse schrijver Philip Kerr zich zeer gedegen heeft ingelezen in de Duitse geschiedenis is algemeen bekend. Het bewijs ervoor kan worden teruggevonden in de eerste vier boeken over Bernie Gunther. Uit onder andere het boek ’The Real Odessa’ van de Argentijnse journalist Uki Goni haalt Kerr informatie over het Argentinië van voor en na de Tweede Wereldoorlog. Een periode waarin grote hoeveelheden Joden worden vermoord als resultaat van een richtlijn uit 1938. Een verdwenen stukje geschiedenis. Kerr mixt van feiten en fictie een betoverend brouwsel. Dat zijn dorst nog niet is gelest blijkt uit de aankondiging dat Bernie Gunther zal terugkeren in een volgend boek dat zich zal afspelen op Cuba. Het Cuba waar begin jaren vijftig de revolutionair Fidel Castro in opstand komt tegen de dictator Batista. De tango wordt vervangen door de salsa en gelukkig duurt de muziek nog even voort.