Bitterder dan de dood - Grebe en Träff

Flaptekst:
Op een regenachtige herfstdag is de 5-jarige Tilde er getuige van hoe een onbekende man haar moeder doodschopt. Verstopt onder de eettafel is ze toeschouwer van een gewelddadige moord. Aan de andere kant van de stad starten de therapeuten Siri en Aina een nieuwe zelfhulpgroep: voor vrouwen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld. Tijdens een aantal bijeenkomsten delen de vrouwen hun verhalen over onmogelijke liefdes, geweld en vernedering met elkaar.
De verhalen portretteren de donkere kant van de liefde. Tegelijkertijd komt Siri voor een keuze te staan: kan ze weer in de liefde vertrouwen? Dezelfde liefde die haar en de andere vrouwen heeft verraden? Langzaamaan bouwt de spanning zich tijdens de sessies op, en er worden verbanden zichtbaar tussen de vrouwen, Siri en de moord op Tildes moeder. De zoektocht naar boetedoening en herstel leidt uiteindelijk tot de jacht op de moordenaar.

Bitterder dan de dood - Camilla Grebe & Åsa Träff
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Bittrare än döden (2010)
Vertaling: Bart Kraamer
Uitgeverij: Prometheus
ISBN: 90-446-1831-8 / 351 p.

BOB-score 3/5

Wanneer het kwaad is geschied
In 2010 verscheen Vredig het gezamenlijk debuut van de gezusters Camilla Grebe en Åsa Träff waarin ze hun hoofdpersoon psychologe Siri Bergman introduceerden. Siri keert nu terug in het tweede boek Bitterder dan de dood dat in Zweden werd genomineerd voor beste misdaadroman.
Voormalig studiegenoot en inmiddels hoogleraar in de forensische psychologie Vijay vraagt aan Siri of zij een proef wil doen en de handleiding testen die Vijay heeft opgesteld voor zelfhulpgroepen. Samen met haar hartsvriendin en collega Aina start Siri een zelfhulpgroep die bestaat uit vrouwen die slachtoffer zijn geweest van huiselijk geweld en mishandeling. Siri twijfelt nog een beetje omdat zij naast therapeut zelf ook slachtoffer is geweest maar uiteindelijk laat ze zich overhalen door Vijay.
De zelfhulpgroep van vijf vrouwen is een doorsnede van de samenleving. Zo is er de zeer jonge en sportieve Malin die slachtoffer is van een verkrachting en zestigjarige Sirkka die haar hele huwelijk is mishandeld door haar inmiddels overleden man. Hillevi verblijft tijdelijk met haar kinderen in een opvanghuis omdat zij ook door haar man wordt mishandeld. Zij zoekt nog steeds naar een oplossing omdat ze vanuit geloofsovertuiging niet wil scheiden.
Geweld besluipt de zelfhulpgroep wanneer de ex-vriend van Kattis, een van de deelneemsters, verdacht wordt van de zeer gewelddadige moord op zijn nieuwe vriendin. Wanneer een gewapende man bij een groepssessie binnendringt valt er een dodelijk slachtoffer. Psychologe Siri vindt het deze keer lastig om haar professionele afstand te bewaren tot de patiënten in deze zelfhulpgroep tot grote frustratie van haar collega Aina.
Siri wordt tegelijkertijd geplaagd door de onophoudelijke misselijkheid die de voorbode is van een blauw kruisje op een indicatorstick. Een onverwachte ontwikkeling in haar prille relatie met politieman Markus. Er is geen twijfel over het aanstaande moederschap maar Siri, die nog geen afscheid heeft genomen van haar overleden man Stefan, weet niet zeker op welke manier zij verder wil met Markus. Een ontwikkeling die tot veel boosheid en frustratie leidt bij de politieman.
Zoals vaker in Scandinavische misdaadromans het geval is, vraagt ook dit boek Bitterder dan de dood aandacht voor misstanden in de samenleving. In dit geval laten de schrijfsters door gespreksverslagen de ontwikkeling zien van een jongen die langzaam dreigt te ontsporen. Een proces waarbij ouders en hulpverleners niet in staat zijn om de opgroeiende jongeman te helpen. Wanneer de in zijn ontwikkeling gestoorde man slachtoffers begint te maken is het kwaad al geschied. In plaats van noodzakelijke psychische zorg wacht de dader door bezuiniging en falende wetgeving een lange gevangenisstraf.
'Siri Bergman is een complexe personage die wel in staat is om haar patiënten maar niet haar eigen gevoelens te analyseren,' zeggen de schrijfsters in een interview. Met een nominatie voor beste misdaadroman en een filmcontract op zak werken Camilla Grebe en Åsa Träff inmiddels aan hun derde boek met Siri Bergman.

Meer Camilla Grebe & Åsa Träff  op Blue Owl Books

De tapijtverkoper - Karin Wahlberg

Flaptekst:
Veronika Lundborg, chirurg in het ziekenhuis van het stadje Oskarshamn, staat op het punt te bevallen van haar tweede kind als ze hoort dat er een man is vermoord. Carl-Ivar Olsson, een tapijtverkoper uit Stockholm, is op een pont in Istanbul met messteken om het leven gebracht. Op het tijdstip van de moord is iemand in Oskarshamn naarstig op zoek naar een kostbaar tapijt. En onlangs heeft Veronika een van haar tapijten weggebracht om te laten repareren. Inspecteur Claes Claesson gaat de zaak onderzoeken en stuit in Olssons winkel op de afbeelding van een zeldzaam tapijt uit de vijftiende eeuw. De speurtocht naar het dure tapijt begint, maar de moordenaar is de politie steeds een stap voor…

De tapijtverkoper - Karin Wahlberg
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Matthandlare Olssons död (2009)
Vertaling: Jasper Popma
Uitgeverij: The House of Books
ISBN: 90-443-3006-3 / 397 p.

BOB-score 3/5

Liaison in Istanbul
Op naam van Karin Wahlberg, gynaecoloog in het academisch ziekenhuis van Lund, staan inmiddels zeven misdaadromans over het duo Veronika Lundborg en Claes Claesson. Veronika is normaal werkzaam als chirurg maar staat nu kort voor de bevalling van haar derde kind. Claesson is inspecteur bij de politie in het plaatsje Oskarshamn.
Wanneer Veronika is bevallen van wederom een dochter en Claes eigenlijk verlof heeft wordt er toch een beroep op hem gedaan als een plaatsgenoot in Istanbul wordt vermoord. Na overleg met Veronika reist Claes met zijn Turkssprekende collega Mustafa Özen af naar de stad aan de oevers van de Bosporus.
Carl-Ivar Olsson is eigenaar van een tapijtwinkel in Oskarshamn. Hij is samen met zijn vrouw op reis geweest in Turkije en heeft besloten om nog even in Istanbul te blijven. Zijn vrouw Birgitta moet terug naar huis omdat zij weer als verpleegster aan het werk moet in het ziekenhuis waar ook Veronika werkt. Olsson wordt aan boord van een veerboot over de Bosporus doodgestoken en de grote hoeveelheid geld die hij bij zich had verdwijnt spoorloos. Merve Murpan een vrouwelijk rechercheur onderzoekt de moord op de tapijthandelaar en wordt de verbindingsofficier naar de delegatie uit Oskarshamn. Een liaison die Mustafa niet helemaal onberoerd laat.
Annelie Daun werkt in de tapijtwinkel van haar oom Carl-Ivar. Voor haar wordt al snel na de dood van haar oom duidelijk dat er iemand op zoek is naar een zeer oud, kostbaar maar verdwenen tapijt. Om het tapijt in handen te krijgen dringt een onbekende man het huis binnen waar haar echtgenoot en arts Christoffer Daun net zijn collega Tina grondig onderzoekt. Wanneer Tina Rosenkvist enige tijd later spoorloos verdwijnt dan wordt voor de politie van Oskarshamn duidelijk dat inspecteur Claesson zijn onderzoek beter in zijn woonplaats kan voortzetten.
Zoals Karin Wahlberg zelf in een interview zegt: ‘Kleine plaatsjes lenen zich uitstekend voor intriges. Mensen kennen elkaar en zorgen voor elkaar, en roddelen kan vernietigend zijn, aangezien het onmogelijk is om anoniem te blijven.’ In dit zevende boek De tapijthandelaar zijn er dan ook voldoende bewoners van Oskarshamn op de een of andere manier betrokken bij deze zaak. Ondanks dat Wahlberg een poging doet om een exotisch tintje aan dit verhaal te geven door haar beschrijvingen van Istanbul met zijn blauwe moskee, het Topkapi paleis en de langs het water gelegen yalins, moeten we terug naar de woonplaats van de tapijthandelaar voor de definitieve ontknoping.
Wahlberg bouwt haar verhaal De tapijtverkoper op als een klassieke detective en hanteert hierbij een voor haar karakteristiek verteltempo en bijbehorende trage spanningsopbouw die naadloos passen bij de jaren vijftig toen detective Ture Sventon met behulp van een vliegend tapijt zijn zaken wist op te lossen. De knipoog van de schrijfster naar de boeken van Åke Holmberg, wellicht ingegeven door jeugdherinneringen, siert haar.

Meer Karin Wahlberg op Blue Owl Books

Blauwe Maandag - Nicci French

Flaptekst:
Frieda Klein is psychoanalytica. Ze leeft een strak georganiseerd leven, dat vooral gericht is op het helpen van anderen. Niet alleen haar patiënten, maar ook haar familie en vrienden kunnen altijd op haar rekenen. De onrust in haar hoofd probeert ze te verdrijven met lange nachtelijke wandelingen door haar geliefde Londen.
Frieda is ervan overtuigd dat wat zich in het hoofd van haar patiënten afspeelt controleerbaar is. Maar als een van haar patiënten vertelt dat hij ervan droomt een kind te hebben, met rood haar en sproeten, en kort daarna een jongetje verdwijnt dat aan die omschrijving voldoet, wordt Frieda geconfronteerd met de onbeheersbare werkelijkheid die zij altijd angstvallig buiten de deur heeft weten te houden.
Kan Frieda’s kennis van de menselijke geest de recherche helpen bij het vinden van het jongetje? Is er een verband met een ontvoeringszaak van tweeentwintig jaar eerder? En zal de dader worden ontmaskerd?

Blauwe Maandag - Nicci French
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Blue Monday (2011)
Vertaling: Irving Pardoen
Uitgeverij: Anthos
ISBN: 90-414-1464-9 / 370 p.

BOB-score 4/5

Pragmatisch en praktisch
Het echtpaar Nicci Gerard en Sean French behoeft geen enkele introductie meer. Sinds het debuut Het geheugenspel in 1997 leveren de grondleggers van het literaire thrillergenre bijna jaarlijks een nieuw boek af. Herkenbare standalone thrillers geschreven vanuit een vrouwelijk  ik-perspectief met een al even herkenbaar vormgegeven cover vol versteend verdriet. Hoewel het echtpaar in interviews aangaf dat een serie schrijven niet voor hen was weggelegd gaat het roer nu drastisch om. Blauwe Maandag is het debuut van wat een reeks moet gaan worden in acht delen met in de hoofdrol psychoanalytica Frieda Klein.
Frieda, halverwege de dertig, struint geregeld bij nacht en ontij door de straten van Londen waarbij zij probeert de warboel in haar hoofd te ordenen. Haar routekeuze laat ze bepalen door de loop van de bijna vergeten rivier de Fleet die ruisend onder de stad doorstroomt tot in de Thames.
Frieda zorgt voor anderen. Zij houdt haar collegabestuurder Reuben McGill in het oog wanneer deze door een moeilijke periode gaat. Jack Durgan, de slungelige therapeut in opleiding, helpt ze over zijn onzekerheid heen en ze doet verwoede pogingen om haar zestienjarige nichtje Chloë die wordt geplaagd door puberale stuiptrekkingetjes wat scheikundige basisbegrippen bij te brengen. Vanzelfsprekend zorgt Frieda goed voor haar patiënten. Zo ook voor Alan Dekker, een patiënt die op het punt stond om een klacht in te dienen tegen Reuben.
Alan wil ontzettend graag een zoon. Hij droomt zelfs over de jongen. Kan hem voor zich zien, rood haar met een huid vol sproeten, gekleed in een schooluniform. Paniekaanvallen en hartproblemen brengen Alan naar de praktijk van Frieda. Wanneer een schooljongen met rood haar spoorloos verdwijnt na een ontvoering, kan Frieda niet anders dan denken aan haar gesprekken met Alan. Zorgt ze voor haar patiënt of kiest ze voor het jonge slachtoffer?
Hoofdinspecteur Malcom Karlsson werkt aan de verdwijning van de roodharige schooljongen en vergelijkt deze ontvoeringszaak met de verdwijning van de vijfjarige Joanna ruim twintig jaar eerder. Een zaak die nooit opgelost werd, maar door de achterblijver ook nooit is vergeten. Karlsson zoekt naar een doorbraak maar niemand lijkt iets te weten of te hebben gezien.
Personages vormgeven kunnen Nicci Gerard en Sean French als geen ander. Frieda Klein is hier een uitstekend voorbeeld van, pragmatisch combineert zij de kansen en problemen die zij tegenkomt. Een klusjesman uit de Oekraïne die door haar plafond zakt kan zij inzetten als de oplossing voor de problemen van haar vriend en collega Reuben. Haar theoretische kennis weet ze praktisch toe te passen in het vastgelopen onderzoek van politieman Karlsson.
Blauwe maandag stroomt als de gedeeltelijk onzichtbare rivier Fleet en voert alle essentiële elementen met zich mee. Elementen die stroomafwaarts de ontknoping vormen van deze knappe thriller die aan de basis staat van een nieuwe reeks.
Wie niet van de bewonderenswaardige psychoanalytica Frieda Klein kan houden, zou therapie moeten overwegen.

Schreeuw onder water - Øbro & Tornbjerg

Flaptekst:
Katrine Wraa is een Deense psychologe en profiler. Na jarenlang voor de Engelse politie te hebben gewerkt, wordt ze naar Denemarken teruggehaald en aangesteld bij de afdeling moordzaken in Kopenhagen. Ze krijgt het algauw zwaar te verduren wanneer ze samen met haar nieuwe partner Jens Høgh de gewelddadige moord op een gynaecoloog die is neergestoken in zijn eigen voortuin moet zien op te lossen.
De verdenking komt te liggen op drie personen: een Tsjetsjeense vluchteling wiens vrouw is overleden tijdens de bevalling waar de arts verantwoordelijk voor was, de weduwe van de gynaecoloog die over diepe geheimen blijkt te beschikken en de verborgen minnares van de arts.
In de loop van een paar zenuwslopende winterdagen wordt Katrine Wraa geconfronteerd met haar eigen diepste angst, wanneer de moordenaar een gewetenloze psychopaat blijkt te zijn, die plotseling veel te dichtbij is gekomen.

Schreeuw onder water - Øbro & Tornbjerg
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Skrig under vand (2010)
Vertaling: Angélique de Kroon
Uitgeverij: Prometheus
ISBN: 90-446-1781-8 / 345 p.

BOB-score 3/5

Voeg psycholoog toe naar smaak
Het lijkt of 2011 het jaar gaat worden van de debuterende Deense duo’s. Eerder verscheen in vertaling broer en zus Hammer en het duo AJ. Kazinski en nu gevolgd door het echtpaar Jeanette Øbro en Ole Tornbjerg. Hun debuut won de hoofdprijs in een door de Deense krant Politiken uitgeschreven zoektocht naar nieuw schrijftalent. In Denemarken alleen al ging het boek Schreeuw onder water meer dan 100.000 keer over de toonbank.
Psychologe Katrine Wraa werkt al jarenlang in de schaduw van de zeer succesvolle Engelse professor en profiler Caroline Stone. Door wat academisch gekissebis heeft ze afstand genomen en dobbert ze samen met een nieuw duikvriendje in de warme wateren van Sharm el Sheikh.
Katrine laat zich door Per Kragh, hoofd moordzaken bij de politie in Kopenhagen overhalen om als profiler voor hem te komen werken in de bestrijding van bendecriminaliteit. Ze neemt midden in de winter intrek is het ijskoude zomerhuisje van haar ouders en op haar eerste werkdag is het al raak.
Van Kragh krijgt ze de opdracht om zich te melden bij rechercheur Jens Høgh die ze kan vinden bij het huis van de familie Winther. Mads Winther, gynaecoloog en vader van twee kinderen  ligt onder een dun laagje sneeuw in zijn voortuin, neergestoken. Vibeke Winther, eveneens arts, zegt dat ze niets heeft meegekregen van de moord omdat ze een slaapmiddel heeft gebruikt. Au pair Maria heeft Mads wel thuis horen komen maar weet niet wat er vervolgens is gebeurd. Ze weet wel te melden dat de aan hardlopen verslaafde Vibeke haar heeft gevraagd om de scherpe keukenmessen uit het zicht te bewaren.
Wie heeft gynaecoloog Mads Winther om het leven gebracht en waarom? Het aantal mogelijke daders lijkt beperkt.  Jens Høgh en Katrine Wraa cirkelen om de verdachten heen en krijgen voldoende bewijsmateriaal in handen. De lezers begrijpen dan allang dat er sprake moet zijn van een dwaalspoor. Øbro & Tornbjerg voeden hun publiek brokjes informatie over de motivatie van de dader. Stukjes achtergrond zoals wel vaker in cursief lettertype gebracht die laten zien hoe een opvoeding volledig mis kan lopen en een dader langzaam wordt gevormd.
De eersteling van het Øbro & Tornbjerg  kan geslaagd worden genoemd. Het duo bestaande uit rechercheur Jens Høgh  en psychologe Katrine Wraa  kunnen als personages zeker een aantal boeken mee en verder worden uitgediept. De spanning en het elimineren van de verdachten zijn goed opgebouwd. De ontknoping is qua vorm en locatie zijn niet helemaal verrassend of vernieuwend. De dialogen kunnen nog wat worden ontwikkeld en krachtiger. Uitroepen als ‘aha, goh, o jee en ach’ kunnen ook te vaak worden ingezet.
Het toevoegen van een psycholoog aan de politieroman is een trend die niet alleen wordt teruggevonden in diverse recente Scandinavische misdaadromans. Het schrijvende echtpaar Nicci French dat al een paar jaar voorsprong heeft op Øbro & Tornbjerg is net gestart met een nieuwe reeks met een psychologe in de hoofdrol.
Schreeuw onder water is een prima debuut dat ’schreeuwt’ om een vervolg. 

De vrouw die wilde afrekenen - Håkan Östlundh

Flaptekst:
Boven de Oostzee vliegt een ambulance-helikopter met aan boord Fredrik Broman. Hij heeft zware verwondingen aan zijn hoofd en zweeft tussen leven en dood. Niemand weet of hij de volgende dag zal halen. Twee weken eerder zijn op een grote verbouwde boerderij in Levide op het eiland Gotland twee lijken gevonden. Een dode vrouw die met één messteek om het leven is gebracht en een man wiens lichaam onherkenbaar is verminkt. Als ze worden gevonden, naast elkaar op de met bloed besmeurde parketvloer van de woonkamer, zijn ze al twee dagen dood.
De huiseigenaar, Arvid Traneus, is kort daarvoor teruggekeerd uit Japan nadat hij daar enkele jaren heeft gewerkt als consultant van een groot internationaal bedrijf. Omdat de dode vrouw geïdentificeerd wordt als Arvid Traneus' echtgenote, gaat de recherche er aanvankelijk van uit dat de onherkenbare dode haar man is. Maar als blijkt dat de vermoorde man niet Arvid, maar iemand is, neemt het onderzoek een dramatische wending.

De vrouw die wilde afrekenen - Håkan Östlundh
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Blot (2008)
Vertaling: Ron Bezemer
Uitgeverij: De Rode Kamer
ISBN:  94-9125-902- / 347 p.

BOB-score 3/5

Maat zevenenveertig

Bloed. De rest van haar leven zou ze dromen over bloed.
Wanneer de Zweedse misdaadcijfers zouden worden opgesteld aan de hand van de slachtoffers die vallen in misdaadromans dan zou je al een verknipt beeld krijgen. Echter het Zweedse eiland Gotland spant de kroon door alle moorden die in opdracht van Mari Jungstedt, Anna Jansson en Håkan Östlundh worden gepleegd. Na een stilte van bijna twee jaar verschijnt van de hand van Håkan Östlundh zijn vierde boek over inspecteur Fredrik Broman.  Het boek dat de titel Blot meekreeg werd in 2008 genomineerd voor beste misdaadroman van Zweden. In een vertaling van Ron Bezemer heeft het boek de een op Sjöwall & Wahlöö lijkende titel De vrouw die wilde afrekenen meegekregen.
 
Het verhaal opent met Fredrik Broman die bewusteloos en met zwaar hersenletsel door een helikopter van Gotland naar het vaste land wordt vervoerd. Een korte schets van hoe een zwaargewonde politieman in een ziekenhuis belandt. Voor de lezer begint dan een verhaal dat uiteindelijk moet duidelijk maken wat er voorafgaand aan deze helikoptervlucht heeft plaatsgevonden.
We maken kennis met Arvid Traneus, een nietsontziende zakenman die bijna tien jaar zijn diensten heeft aangeboden aan een bedrijf in Japan. Zijn diensten bestonden uit het vernietigen van de concurrentie en hierbij nam hij het niet te nauw met de wettelijke grenzen.
Hij neemt datgene waar hij denkt recht op te hebben. Een egocentrische man die in Tokio al twee jaar een minnares heeft en die niet veel tijd heeft besteed aan zijn vrouw en zijn gezin. Een van de eerste dingen die hij doet wanneer hij terug is bij zijn vrouw op Gotland is met zijn maat zevenenveertig door de bloembedden stampen omdat de beplanting hem niet aanstaat.
Wanneer inspecteur Broman en zijn team worden opgeroepen omdat in het huis van Traneus twee lichamen zijn gevonden is het al snel duidelijk dat de vrouw Kristina is,de echtgenote van Arvid. Het tweede slachtoffer is echter zo zwaar toegetakeld dat het niet helemaal duidelijk is of het echtpaar samen om het leven is gebracht. Zoon Ricky moet de moeilijke boodschap brengen aan zijn zus Elin. Het is niet het eerste verlies dat zij moeten verwerken.
Aan de hand van de dagboeken van Kristina probeert Fredrik Broman zich een beeld te vormen van wat er zich heeft afgespeeld binnen het gezin Traneus. Een zoektocht die hem en zijn collega Sara Oskarsson naar het kleine eiland Östergarnsholm voert. Van hier is het nog maar een kleine stap naar de helikoptervlucht.
Met De vrouw die wilde afrekenen heeft Håkan Östlundh een aardige misdaadroman afgeleverd die naast de whodunnit component ook spanning oproept door de vraag what happened? Östlundh kan zich goed meten met zijn vrouwelijke collega’s Anna Jansson die ook al eens werd genomineerd voor beste misdaadroman en Mari Jungstedt. Zijn hoofdpersoon Broman komt een beetje houterig over tot halverwege het verhaal wanneer hij gepassioneerd de lippen van zijn collega beroert.  
Zonder het gras voor de voeten van de lezer te willen wegmaaien kan een tipje van de sluier worden opgetild over hoe het verder gaat met inspecteur Broman in het Karolinska Ziekenhuis. Hij keert namelijk terug in het vijfde boek dat de titel Inkräktaren meekreeg. Kijkend naar het oeuvre van de moeder en vader van de Zweedse misdaadroman maakt de titel De geopende kamer een goede kans.

Meer Håkan Östlundh op Blue Owl Books

Dubbele stilte - Mari Jungstedt

Flaptekst:
Het is eind juni en het echtpaar Andrea en Sam gaat samen met twee bevriende stellen een weekend weg. Eerst naar de Fåröeilanden, waar ze het Ingmar Bergman-filmfestival zullen bezoeken en daarna het eiland Groot Karlso, waar elke zomer de lemmingen zich met duizenden tegelijk van de hoge krijtrotsen storten. De verwachtingen voor dit jaar zijn hooggespannen.
Eenmaal op het filmfestival aangekomen gooit één smsje voor alle drie de stellen alles overhoop. De ontvanger begrijpt meteen wat er aan de hand is. En dat dit al heel lang zo is. Vakantieplezier maakt plaats voor oncontroleerbare woede. De gevolgen zijn verschrikkelijk – en dodelijk. Alleen twee zeer ervaren Gotlandse politiemensen kunnen deze opengetrokken beerput weer dichtgooien: inspecteur Anders Knutas en zijn collega Karin Jakobsen.

Dubbele stilte - Mari Jungstedt
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Den dubbla tystnaden (2009)
Vertaling: Neeltje Wiersma
Uitgeverij: AW Bruna
ISBN: 90-229-9927-0 / 262 p.

BOB-score 3/5

Ambassadrice van Gotland
In Dubbele stilte, het zevende boek van Mari Jungstedt, keert de Zweedse schrijfster terug naar het eiland Fårö waar ook In die heerlijke zomertijd zich afspeelt. Op Fårö wordt het jaarlijkse Ingmar Bergman filmfestival gehouden. Filmmaker Sam Dahlberg nodigt zijn vrouw Andrea en twee bevriende echtparen uit om samen het festival te bezoeken. De drie stellen wonen al geruime tijd in de welvarende woonwijk Terra Nova aan de rand van het stadje Visby op Gotland en vormen een hechte vriendengroep die geregeld samen op stap gaat.

Visby is de thuisbasis voor commissaris Anders Knutas die nog steeds worstelt met de ontboezemingen die zijn collega Karin Jakobsen heeft gedaan over een moordzaak. Zelf heeft Karin zich voorgenomen om op zoek te gaan naar haar dochter die ze meer dan twintig jaar geleden noodgedwongen heeft afgestaan voor adoptie. Knutas zelf gaat door een moeizame periode in zijn huwelijk met Line die steeds meer haar eigen weg zoekt en hem hierbij niet nodig lijkt te hebben. Tv-journalist Johan Berg zit ook niet helemaal lekker in zijn vel. Hij heeft ouderschapsverlof maar kan zich moeilijk losmaken van zijn werk bij het regionaal nieuwsprogramma.
De vriendengroep van Sam en Andrea bezoeken de Bergman-film Fanny en Alexander op het festival en het eilandje Stora Karlsö waar ze de eerste wanhopige vlieglessen zien van de daar gevestigde kolonie zeekoeten. Alles lijkt op een harmonieus samenzijn totdat Sam spoorloos verdwijnt en een eenzame surfer van grote afstand ziet dat er iemand van een klif wordt afgeduwd. Werk aan de winkel voor Karin Jacobsen die een groot deel zelf moet doen omdat haar chef zichzelf door onhandigheid buitenspel heeft gezet. Wanneer de politie uit Letland meldt dat zij een lichaam hebben aangetroffen in een aangespoelde boot dan wordt het onderzoek complexer en beginnen er barstjes te komen in de hechte vriendengroep.
Mari Jungstedt is een waardig ambassadrice van Gotland. In haar zeven boeken neemt zij haar lezers mee op een rondgang langs de vele bezienswaardigheden van het eiland. In Dubbele stilte staat zij onder meer stil bij regisseur Ingmar Bergman, de beroemdste bewoner van Fårö.
Waar de eerste boeken van Jungstedt nog draaien om politieman Knutas en journalist Berg daar lijkt in de laatste twee boeken de rol van Berg een beetje uitgespeeld. De schrijfster richt zich meer op rechercheur Karin Jacobsen en haar directe leidinggevende Anders Knutas. De aandacht voor de relationele aspecten is onverminderd aanwezig. Met de spanning is het in dit boek dik in orde. De motivatie van de dader zoekt Jungstedt , net als haar collega Camilla Läckberg, in een gebeurtenis uit het verleden.  
Goede nieuws is dat de ontdekkingstocht niet afgelopen hoeft te zijn. Mari Jungstedt heeft inmiddels negen boeken geschreven over haar schier onuitputtelijke inspiratiebron Gotland. Hopelijk werkt Neeltje Wiersma, die alle boeken van Jungstedt tot nu toe vertaalde, inmiddels aan het volgende deel: Den farliga leken.

De verklikker - Jan-Erik Fjell

Flaptekst:
In het New York van de jaren ’60 wordt Vincent Giordano opgenomen in de beruchte mafia-familie Locatelli en ondergaat daar zijn vuurdoop: het terechtstellen van een verklikker.
In het hedendaagse Noorse Fredrikstad wordt de rijkst man van de stad vermoord. Er is reden om aan te nemen dat de moord een financieel motief heeft. Inspecteur Anton Brekke van de plaatselijke recherche gaat het onderzoek leiden. Een brutale bon-vivant met een zwak voor vrouwen en een geheime passie voor poker. Met de ijverige politiestudent Magnus Torp in zijn kielzog weet Brekke allerlei gebeurtenissen van vroeger boven tafel te halen die op verrassende wijze tot een ingenieuze finale worden vervlochten.

De verklikker - Jan-Erik Fjell
Publicatiedatum: 2011
Originele titel: Tysteren (2010)
Vertaling: Renée Vink
Uitgeverij: Conserve
ISBN: 90-5429-316-0 / 396 p.

BOB-score 3/5

Koud serveren
Jan-Erik Fjell (1982) debuteerde vorig jaar met de thriller Tysteren en won daarmee direct de prijs die wordt uitgereikt namens de Noorse boekhandel. In een vertaling van Renée Vink wordt deze prijswinnaar bij uitgeverij Conserve uitgebracht als De verklikker. Conserve was een van de eerste uitgeverijen die begin jaren negentig Scandinavische schrijvers als Gunnar Staalesen en Jan Guillou naar Nederland bracht. De afgelopen jaren was het rustiger bij de uitgeverij op Scandinavisch misdaadgebied maar in 2011 verscheen zowel debuterend thrillerschrijver Jan-Erik Fjell als landgenote Merete Junker met haar tweede boek Tweeling.

Bij een nieuwe schrijver hoort een nieuwe speurder en Fjell heeft gekozen voor hoofdinspecteur Anton Brekke uit Fredrikstad. Brekke is ergens in de veertig, gelukkig gescheiden en heeft een zoon. Hij is gokverslaafd en frequent bezoeker van een illegale gokclub waar hij regelmatig grote bedragen achter laat. Dromend van een glamourleven in Las Vegas ziet Brekke zich als meesterbrein en opvolger van de pokerlegende Stu Ungar.
Voordat Brekke toekomt aan zijn gedroomde bestaan, moet hij zich eerst buigen over de moord op de steenrijke zakenman Wilhelm Martinussen. Martinussen is de eigenaar van Mardan, een kleine Noorse aardoliefirma, die tot grote ontsteltenis van zijn zakenpartners heeft besloten om niet mee te doen aan een groot winstgevend maar zeer milieuvervuilend project. Een beslissing tot stand gekomen door toedoen van zijn geliefde en negenentwintig jaar jongere vriendin de milieuactiviste Nora Røed Karlssen. Ten minste dat is het beeld dat zijn collega Bjørn Danielsen heeft. Het onderzoek van Brekke kan niet om Danielsen heen als uit het testament blijkt dat hij een groot deel van de erfenis krijgt toebedeeld.
Tot zover eigenlijk niets nieuws onder de zon. Nieuwe auteur uit Scandinavië schrijft een thriller over een inspecteur voorzien van de voor het genre benodigde karakteristieke eigenschappen en eigenaardigheden die op zoek moet naar een moordenaar. De sleutel, tot de waardering die Jan-Erik Fjell van verschillende recensenten krijgt, staat afgebeeld op de cover; een rood sleuteltje dat druipt van het bloed. Op een overtuigende manier schetst de debutant het verhaal van Vincent Giordano de man die begin zestiger jaren toetreedt tot de maffiafamilie Locatelli. Een tijdperk dat vijf families het nog volledig voor het zeggen hebben in New York. De politie is machteloos en de enige bedreiging komt van de FBI die driftig op zoek is naar een informant, een verklikker.
Het trefzekere schetsen van de hedendaagse macho politiecultuur door de eigenzinnige inspecteur Brekke in combinatie met de geloofwaardige beschrijving van New York in de zestiger jaren waar het tijdperk van de maffia langzaam maar zeker ten einde komt. Twee verhaallijnen die samenvloeien tot een bevredigend plot. Fjell schreef hiermee een overtuigend debuut.
Erkend specialist op het gebied van georganiseerde misdaad Brekke reist af naar New York om een vorkje pasta te prikken. Don Corleone zei het al: "Wraak is een gerecht dat het best koud wordt geserveerd."

Meer Jan-Erik Fjell op Blue Owl Books